KLEINE HUISJES, een dorp in het Marnegebied in het noordwesten van Groningen.

Ga naar de inhoud
Welkom op de website van Kleine Huisjes, op zijn Gronings: Lutje Hoeskes

Een dorp in huidige gemeente De Marne in het NW van de provincie Groningen aan de Waddenkust, vanaf september 2019 in de nieuwe gemeente Het Hogeland. Kleine Huisjes ligt samen met het dorp Broek op een kwelderwal die rond  de 11e en 12e eeuw al werd bewoond, rond ± 1250 kwam er een dijk te liggen. Het dorp telt ongeveer 80 inwoners (inclusief het buitengebied 100 inwoners) en ligt ongeveer anderhalve kilometer ten noordoosten van Kloosterburen in het Marnegebied.

Het dorp Kleine Huisjes is in begin van de 19e eeuw ontstaan. De huisjes werden bewoond door landarbeiders die voornamelijk werkten in de toen ontstane (kwelder)polders. Namelijk de Bokumer, Ikemapolder(1809 en 1815) en de Negenboerenpolder(1873), alle ten noorden van het dorp. De bij de polders horende boerderijen zijn: Oud  Bokum, Nieuw Bokum, Groot Halsum, Ikemaheerd, Heemsterheerd, Gokemaheerd en  Feddemaheerd.

De  naamgeving is ontleend aan de vele kleine huisjes waarin de arbeiders woonden die werkten op de omliggende boerderijen en de inpolderingen. Het land rondom Kleine Huisjes heeft een gemiddelde hoogte van een meter boven de zeespiegel.

In 1828 werd het dorp in de volksmond nog Lutjeboeren genoemd, dat kan ook hier het tegengestelde van grote boeren betekenen, omdat sommige bewoners door het bezit van een grote tuin of land, enige landbouw beoefenen en dus gezegd kan worden enigszins boer te zijn.

De kwelderwal van Midhuizen naar Hornhuizen, Kleine Huisjes en Broek dateert vermoedelijk al voor het jaar 1000.


De boerderijen die bij Kleine  Huisjes en Broek lagen – net als de groene wierde van ‘Oud-Bocum’ –  aanvankelijk buitendijks, maar werden in de loop van de dertiende eeuw alsnog voorzien van een zeedijk. De welvaart van de boerenstand uitte zich in de bouw van statige boerderijen. Vanaf het einde van de negentiende eeuw werden de traditionele kop-hals-rompboerderijen en rentenierswoningen vervangen door eigentijdse villa’s, voorzien van een siertuin in Engelse landschapsstijl. Het groeiende aantal landarbeiders vestigde zich in achterafstraatjes van de oude dorpen en in nieuwe nederzettingen als Kruisweg, Broek en Kleine Huisjes.

Wierdebewoners leggen al ringdijken aan rond de bij de wierden gelegen akkers.
De systematische inpolderingen in de noordelijke kleistreken vindt plaats na de komst van kloosters die als grootste grondbezitters het voortouw nemen. In 1163 vestigt het Oldenklooster zich in het huidige Kloosterburen. Dit klooster is één van de oudste van provincie Groningen en is gesticht vanuit het klooster Mariengaarde bij Hallum, dat behoort tot de orde der Premonstratensers of Norbertijnen. Kloosterlingen van deze orde houden zich actief bezig met landwerk, het aanleggen en onderhouden van dijken en de afvoer van overtollig water door maren en zijlen. In 1204 wordt vanuit het Oldenklooster het Nijenklooster ten noorden van Wehe gesticht. Beide kloosters liggen op strategische plaatsen aan de omstreeks 1100 opgeworpen Marnedijk die uiteindelijk de Hunze van de zee afsluit.

Rond 1250 komt de volgende dijk tot stand op de noordelijker gelegen kwelderwallen.
Op dit tracé liggen tegenwoordig Kleine Huisjes en Broek. Dergelijke nieuwe nederzettingen van landarbeiders, herders en vissers groeien wanneer land wordt gewonnen en de afstand tot de oude (wierden)dorpen te groot wordt.


TodN - Kerstvloed 1717. De wandelaars werden verwelkomd door de monnik Pietomius. (Piet)

      
kleinehuisjes alarmnummers
Huisarts Kloosterburen 481407
Huisartsenpost 0900-9229
Politie-Brandweer-Ambulance 112
Politie algemeen 0900-8844
Gemeentehuis De Marne 575500
UMCG (050) 361 61 61
Martini Ziekenhuis (050) 524 524 5


Busdienst Lijn 68 Kleine Huisjes
kleine huisjes laatste nieuws

Maak u huis vindbaar voor
hulpdiensten o.a.,
politie, ambulance,
brandweer en huisarts!

Onder NATUUR download
de vogelkaarten Waddenkust.
U kunt ze uitprinten.

Onder HISTORIE
een tijdsbeeld van Kleine Huisjes rond 1960 in de oude gemeente Kloosterburen

Onder HISTORIE de film van
TODN 2017 KERSTVLOED
door Kleine huisjes






kleine huisjes kalender





Terug naar de inhoud